تبلیغات
هنر انقلاب - امکانات سنت برای انیمیشن های مدرن

هنر انقلاب

افتتاح: این مطلب، خلاصه سخنرانی  ای است با عنوان «حضور الگوهای نگارگری اسلامی در حوزه انیمیشن» که در پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات توسط این جانب برگزار شد. من در اینجا سعی کردم تا کمی راجع به وجوه ایجابی و امکانات سنت برای عالم رسانه ای مان حرف بزنم.
.................................................................................................................................................

بحث حضور الگوهای نگارگری اسلامی در طراحی انیمیشن، مقدمه ای است برای نگاهی ایجابی به مقوله نسبت سنت و تجدد در عصر رسانه ها. ما در عالمی زندگی می کنیم که می توان به آن نام «جهان رسانه ای» داد، نظامی که در آن ارتباطات میان فردی و چهره به چهره از اصالت افتاده و ارتباطات گروهی بواسطه رسانه های مدرن اصالت پیدا کرده است. نهادهای ارتباطات میان فردی مانند خانواده و دین بسیار سست شده و این امر خود معلول رشد روزافزون تکنولوژی رسانه ای است. ما در دورانی زندگی می کنیم که تکنولوژی تعیین کننده سبک زندگی ما و رویکرد ما به عالم و آدم است.
بنا بر این از آنجا که فطرت طبیعی و ذاتی بشر میل به ارتباطات میان فردی دارد و از ارتباطات گروهی برای تقویت ارتباطات میان فردی استفاده می کند، این وضعیت جهانی را کم کم درک می کند و شروع به بازسازی و بازتولید رسانه های جدید می کند. البته این تعارض، تعارض دو نظام رسانه ای خواهد بود، نظام رسانه ای مدرن و پست مدرن و نظام رسانه ای دینی. به احتمال بسیار زیاد بر اساس تحلیل روند حرکت سینما در جهان به مثابه یکی از اصلی ترین رسانه های مدرن، سینما سعی خواهد کرد که بقای خود را از خیالی تر کردن واقعیت و نیز با فعال کردن مخاطب در فرایند دریافت پیام حفظ کند. سینما با فیلم آواتار به عرصه جدیدی گام گذاشت که در آینده ای نه چندان دور با انیمیشن پیوند بسیار عمیق و تئوریک پیدا خواهد و از طرف دیگر با جریان بازی های کامپیوتری به عنوان رسانه ای که مخاطب را بسیار فعال می کند گره خواهد خورد و سینمایی ایجاد خواهد شد که هم کارگردان و نویسنده و داستان دارد و هم بسیار خیالی است و هم مخاطب را در فرایند دریافت پیام بسیار فعال می کند. بنابر این لازم است که ما به عنوان کشوری دینی در مقابل چنین آینده ای آمادگی پیدا کنیم و مبانی نظری اصول اسلامی خود را در قالب رسانه های مدرن بریزیم. جایگاه بحث ما در رابطه با چنین وضعیتی معنا پیدا خواهد کرد.
از منظر فلسفی، اصول نگارگری اسلامی به شرح زیر است: 1. نگارگری اسلامی، حقیقت را ابداع می کند و عالمی را ترسیم می کند که حقیقت این عالم واقعیت محسوس است. 2. نگارگری با حذف پرسپکتیو، ضربه مهلکی به پیکره اومانیسم و سوبژکتیویسم می زند و با این کار فضای نقاشی را غیر واقعی می کند. البته واقعیت به تصویر کشیده شده در این نقاشی ها، همین عالم محسوس است اما بسیار «مثالی» شده است و به حقیقت وجود نزدیک تر شده است.3. یکی از اصلی ترین استراتژی های نگارگری اسلامی، کلامی کردن تصویر است که این امر نیز با حقیقت آخرین معجزه الاهی که کلام الله است در نسبت تام و تمام است. فضای نقاشی به گونه ای است که اصالت با کلام موجود در متن یا اصالت با داستان است. 4. در نگارگری هر جزئی جایگاهی ویژه دارد و هیچ شیئی بیهوده و بیکاره نیست. هر جزء در نظام کل نقاشی جایگاهی دارد که اگر آن را از جایش بردارند معنای کل مختل خواهد شد.
کارتون راز کلز نامزد بهترین انیمیشن اسکار 2010 است که به کارگردانی تام مور با سرمایه گذاری فرانسه بلژیک و ایرلند ساخته شده است و راجع به یکی از مواریث فرهنگی ایرلند است که کتابی اسرار آمیز است که باید توسط بردن، شخصیت اصلی کارتون به اتمام برسد تا تمام معجزات خود را بروز دهد. یکی از خصلتهای اصلی این انیمیشن این است که از اصول نگارگری مسیحی استفاده کرده و بسیار سعی کرده است که اصول پرسپکتیو را در هم بشکند و خود را به نقاشی کودکان نزدیک کند.
در زمینه حرکت نیز باید بگوییم که دو نوع حرکت در تفکر اسلامی قابل تبیین است: حرکت مثالی و حرکت ناسوتی. حرکت ناسوتی همین حرکت محسوس است که چند خصیصه دارد. اولا از متعلقات اصلی عالم ماده است (و بنابر این هنری کردن آن به معنای مادی تر کردن و ناسوتی تر کردن عالم هنر است) و ثانیا شرط ادراک زمان، مکان و عالم ماده است. حرکت مثالی نیز حرکتی است که متعلق به عالم مثال و خیال منفصل است (مثلا عالم خواب) که اولا از متعلقات اصلی عالم مثال است (و بنابر این هنری کردن آن به معنای مثالی تر کردن هنرهای نمایشی است) و در ضمن شرط ادراک زمان، مکان و عالم مثال است.
به نظر می رسد که راهبردهای ذیل در رسیدن به انیمیشنی با فضایی دینی لازم باشد: 1. توجه به نظام های ارتباطات میان فردی و اصالت دادن به آن در مقابل ارتباطات گروهی و اصلاح نظام رسانه ای کشور و درهم شکستن آن نظام 2. کلامی تر کردن تمام هنرهای تصویری و متحرک 3. ارائه بیان قدسی از هر گونه موضوعی (مثالی کردن موسیقی و تصویر) در مقابل بیان ناسوتی از موضوعات 4. حذف حرکت عمقی (از عقب به جلو و از جلو به عقب) که یکی از سه نوع حرکت است. حرکت یا افقی است یا عمودی یا عمقی است. با حذف حرکت عمقی می توان برخی از خصائص پرسپکتیوته را در طراحی حذف کرد و فضا را قدسی تر کرد. 5. پیشنهاد می شود خصائص هنر کودک استخراج شود تا بتوان دید که کودک برای به تصویر کشیدن حرکت از چه راه هایی استفاده می کند.
..................................................................................................................................................
اختتام: این هم یک سری عکس از کارتون راز کلز. البته می خواستم چند دقیقه از ابتدای کارتون رو بذارم که نشد. ولی اگر می تونید و کامپیوترتون فرتوت نیست و زور بالا آوردن عکس رو داره ببینید وگرنه از این توفیق محروم هستید!
برای دیدن عکسها اینجا  و اینجا و اونجا و این مکان و این قسمت رو کلیک کنید.
برای دیدن عکسی که حرکت عمقی رو حذف کرده و بر ِد ِن داره از بالا به پایین میاد (که همون حرکت افقی است و جانشین حرکت عمقی ِ از عقب به جلو شده) حتما اینجا رو نگاه کنید.
در ضمن پیشنهاد می کنم حتما همش رو نگاه کنید و بیشتر به گرافیکش توجه کنید.

نظرات() 
pedram khosronejad
یکشنبه 8 دی 1392 04:33 ق.ظ
Ba in e-mail mitunid ba man dar tamas bashid
pedramkh@hotmail.com
باقری
سه شنبه 2 آذر 1389 10:07 ق.ظ
سلام ایمیل را یكی از نویسندگان جنگ ودفاع مقدس دادن وگفتن احتمالا بزودی به ایران میادمن هم ندیدمشون باید آدم جالبی باشن.
پاسخ روح الله رجبی : سلام. خیلی ممنون.
باقری
دوشنبه 1 آذر 1389 12:35 ب.ظ
سلام به نكات مهمی اشاره كردید من متاسفانه تخصصی در مقوله هنر ندارم اما جای هنر نگارگری در بسیاری از عرصه ها خالیه ازدیدن عكسها شگفت زده شدم .به نظر من هنر قدسی نتیجه كار هنرمند مقدسی است كه تفكر قدسی والاهی داره كاش میشد در ایران هنرمند قبل از ورود به عرصه هنر یك دوره تزكیه نفس میگذراند!یا حداقل مثل خیلی از رشته های دانشگاههای اروپایی یك دوره فلسفه میخواندبعد وارد عرصه هنر خصوصا نقاشی میشد.بهرحال نكات خوبی را اشاره كردید.ضمنا چندسالی است كه شخصی بنام دكتر پدرام خسرو نژاد در دانشگاه سنت اندروز اسكاتلندمجموعه ای علمی پزوهشی بنام شهید آوینی پیرامون هنر ودفاع مقدس وسینما وآثار شهیدآوینی ایجاد كرده.
پاسخ روح الله رجبی : سلام. خواهش می کنم تحفه ناچیزی بود. حق باشماست هنر بدون تزکیه و آداب معنوی هنر قدسی نیست. اصلا همه حرف همین هستش: تا مومن عاشق انقلابی نباشی هنر انقلاب معنا پیدا نمی کنه.
راستی این آقای دکتر پدرام خسرو نژاد رو چی جوری می تونم پیدا کنم. ایمیلی داره؟
در ضمن ممنون از پیگیری تون. وبلاگ من چیز خاصی نداره. کلبه درویشی و درد دل و .... است دیگه. یاحق
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

نویسندگان

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :