تبلیغات
هنر انقلاب - هنر انقلاب یا هنر انقلابی

هنر انقلاب

سه شنبه 11 آبان 1389

هنر انقلاب یا هنر انقلابی

نویسنده: روح الله رجبی   

افتتاح: این روزها که مشغول تفکر در باب هنر و رسانه انقلاب هستم، به نکته ای پی بردم که خیلی مهم به نظر می رسد. خوشبختانه توفیق زندگی در کنار حزب اللهی ها و بسیجی ها به من این فرصت را داده است که به مشکل همیشگی عدم ورود حزب اللهی ها به هنر فکر کنم و به نحو پدیدارشناسانه از نزدیک آن را لمس و مطالعه کنم.
اخیرا متوجه شده ام که نگاهی خاص به هنر انقلاب در میان برخی از مدعیان این نوع هنر در میان ما جوانان حزب اللهی پیدا شده است که باید به برخی از انحرافات آن اشاره کنم. یکی از اهالی مطبوعات و آشنا به هنر سینما اخیرا سخنانی گفته است که باید درباره آنها تامل جدی کرد. ایشان در پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات سخنرانی کرده اند و گفته اند که هنرهای قدیمی یا همان سنتی، هنر اشرافی بوده است و ما اکنون به هنر انقلابی نیاز داریم. رسانه های قدیمی تقریبا برای انقلابی بودن مناسب نیستند و باید به رسانه های مدرن تر مانند اینترنت، موسیقی های اعتراضی، رمان و بالاخص سینما روی بیاوریم چرا که با وجود اینکه اغلب این رسانه ها در اختیار جریان های روشنفکری در ایران قرار دارد، ولی با استفاده از آنها می توان هنر انقلابی را گسترش داد.
........................................................

فرق است میان هنر انقلاب و هنر انقلابی. هنر انقلابی هنری است آوانگارد، هنری است که در خدمت سیاست و ایدئولوژی (به معنای مارکسیستی آن) قرار گرفته است و هدفش تهییج مردم برای گرویدن به این یا آن سیاست است. این نوع هنر به نظر من ممدوح است و باید به آن احترام گذاشت. یکی از مصادیق این نوع هنر را می توان در نقاشی های نقاش زن انقلابی، کته کولویتس یافت که موضوع کارهایش فقر و بی عدالتی و اموری از این قبیل بوده است. اغلب هنرهای کشورهای کمونیستی یا کشورهای انقلابی که علیه نظام سلطه قیام کرده اند از این قبیل است.
محتوای چنین هنرهایی، موضوعاتی انسانی مانند فقر، مرگ، بی عدالتی، سلطه اشراف، انقلاب و مسائلی با موضوعات اجتماعی و مردمی است. قالب و صورت این نوع هنرها نیز در همان مسیر هنر غرب قرار دارد. البته از آنجا که مخاطب اصلی این نوع هنرها، توده های مردم هستند باید قابل فهم برای همه باشد. به همین دلیل می بینیم که سبک ها و نحله هایی از هنر استفاده می شود که بیشترین واقع نمایی را در خود دارد. البته باید توجه کرد که تخیل نیز در آنها بسیار دیده می شود ولی به سمت انتزاع پیش نمی رود.
اما هنر انقلاب مفهومی بی سابقه است که فقط در هنر ایرانِ بعد از انقلاب مصداق دارد. مسئله اصلی من در این وبلاگ توضیح این مفهوم است ولی اکنون سعی می کنم تفاوت های آن را با هنر انقلابی به اجمال شرح دهم. نکته اول آن است که این نوع هنر تابعی از سیاست یا ایدئولوژی نیست و سیاست در آن نفوذناپذیر است. بخش نامه، سفارش، حمایت های مالی و غیره بر این نوع هنر تاثیر قابل ملاحظه ای ندارد و با تغییر سیاست ها، محتوا و قالب این نوع هنر تغییر نمی کند. البته باید توجه کرد که این مسئله به این معنا نیست که هنر و سیاست در هنر انقلاب نسبتی با هم ندارند بلکه باید گفت که نسبت خاصی میان آنها وجود دارد. از آنجا که معنای سیاست نیز در تفکر انقلابی ایران متفاوت از سیاست به معنای عرفی و غربی آن است، نسبت آن با هنر نیز متفاوت خواهد بود. سیاست و هنر دو جلوه از یک حقیقت واحد هستند که یکی بیشتر وَلایت و عشق را در خود نشان می دهد و دیگری وِلایت و حکومت را.
نکته دیگر آن است که هنر انقلاب لزوما امری قابل فهم برای عموم مردم نیست. شاید بتوان گفت که هنر انقلاب اسلامی ایران مانند قرآن است که ظاهرش برای عوام است و باطنش برای خواص. بنا بر این هنر انقلاب مراتبی دارد که گاهی پایین ترین سطوح آن قابل فهم برای مردم است ولی در بسیاری اوقات ترسیم فضای عصر موعود بشر و مدح انسان کامل آن دوران (حقیقت امام زمان) می باشد و به عبارتی می توان گفت که هنری است که متعلق به آینده است و فقط رشحاتی از آن به مردم زمان حال می رسد.
در ضمن هنر انقلاب اسلامی ایران وجهی از وجوه هنرهای سنتی ایران است. این باور، اشتباه است که تصور کنیم که هنرهای سنتی هنرهای درباری است. هنر درباری همان هنر غرب مدرن است که در خدمت سیاست و سلطه بر عالم و آدم قرار گرفته است و از آزادی محروم است. هنرهای سنتی مورد حمایت دربار بوده اند و این مسئله، دو نکته دارد. یکی آنکه هنر در هر دورانی (چه هنرهای مدرن چه هنر سنتی) نیازمند ابزار و آلات گران بوده است که باید نهادهای قدرت سعی در تامین این امکانات می کردند. نکته دوم آن است که این امر نشان می دهد که حکومت و سیاست مداران آن دوران، فهم بالایی از هنر داشته اند که هنر را ارج می نهادند و آن را تکریم می کردند. علاوه بر این برخی از پادشاهان ایران، خود هنرمندان بزرگ این سرزمین بوده اند، کسانی مانند بایسنغر، ابراهیم میرزا و غیره. البته نبودن حاکمیت شیعی، انحرافی را در درون این هنرها ایجاد کرده است اما باید توجه کرد که نظام آموزش، پرورش، خلاقیت و شیوه تولید اثر در آن دوران متفاوت از دوران ماست. ما در دوران تکنولوژی به سر می بریم و بدون آن نمی توانیم حیات داشته باشیم اما در آن دوران ارتباطات میان فردی و شبکه های اجتماعی مانند شبکه تصوف اساس تولید فرهنگ و هنر بوده اند که خود دارای مکانیزمی پیچیده است.

اختتام:
به نظر حقیر مدتی است انحرافی در میان حزب اللهی ها اتفاق افتاده است و آن این است که رویکردی به مفاهیم مارکسیستی و چپ از هنر پیدا کرده اند و به جای توجه به مبادی هنرهای اسلامی و تطبیق آن با شرایط جدید، سعی می کنند بدون مطالعه و تعمق، هنرهای قدیم را هنرهای اشرافی تلقی کنند و هنر مدرن را هنر آزاد و مردمی و در نهایت انقلابی. جامعه شناسی هنر چپ، روشی مناسب برای تحلیل جامعه شناسی هنر انقلاب نیست.

نظرات() 
boom boom football cheats
سه شنبه 3 بهمن 1396 04:30 ق.ظ
با توجه به این نوشته، من واقعا اعتقاد دارم که این سایت شگفت انگیز توجه بیشتری را به خود جلب می کند. احتمالا دوباره به عقب برمیگردم تا ببینم بیشتر، از مشاوره تشکر میکنم!
chaturbate com token hack key
دوشنبه 13 شهریور 1396 07:04 ق.ظ
I was recommended this blog by my cousin. I am not sure whether this post is written by him as no
one else know such detailed about my trouble. You
are incredible! Thanks!
home std test kit
یکشنبه 4 تیر 1396 10:35 ب.ظ
بسیار ریشه از خود نوشتن در حالی که صدایی مناسب اصل آیا واقعا نشستن درست با من پس از برخی از زمان.
جایی در سراسر پاراگراف شما قادر به من مؤمن اما تنها برای کوتاه در حالی
که. من با این حال مشکل خود را با جهش در مفروضات و یک خواهد را سادگی به پر همه کسانی شکاف.
اگر شما در واقع که می توانید انجام من را مطمئنا تا پایان مجذوب.
std testing
جمعه 2 تیر 1396 06:27 ب.ظ
قلب از خود نوشتن در حالی که ظاهر شدن مناسب در
آیا نه حل و فصل کاملا با من پس از
برخی از زمان. جایی درون جملات شما قادر به من مؤمن اما تنها برای while.
من این کردم مشکل خود را با جهش در مفروضات و شما
ممکن است را خوب به پر کسانی که معافیت.
اگر شما که می توانید انجام من می قطعا
تا پایان تحت تاثیر قرار داد.
مجتبی طالبی
یکشنبه 22 اسفند 1395 05:52 ب.ظ
سلام. درود بر شما. استفاده کردم. آدم هایی با این دغدغه های مقدس کم اند. موفق باشید
yasin
یکشنبه 30 مرداد 1390 12:30 ق.ظ
با سلام ممنون که همت کردید و وبلاگی با چنین موضوع مهمی راه انداختید. امیدوارم به نتایج خوبی برسید و ما هم استفاده کنیم.
محمدرضا وحیدزاده
یکشنبه 30 آبان 1389 08:58 ق.ظ
سلام
بالاخره شاخ غول شکستم و مقاله سیر هنر معنوی ات رو خوندم. حرف‌های بسیاری را طرح کرده بودی که به تبع آن من هم چیزهای بسیاری به ذهنم رسید که به دلیل همان پریشانی و از روی تنبلی مجال ذکرش را نمی‌بینم. اما به طور اجمالی عرض کنم که در مقاله گفتی غرب به غلط هنر را بیان حال می‌داند و من نیز به جد با این غلط هم‌رایم. یعنی من نیز مصرا بر این باورم که هنر بیا حال است. اکنون اگر این حالی الهی و قدسی باشد هنر نیز آینه آن خواهد بود و جلوه‌ای قدسی خواهد داشت و اگر نفسانی و شیطانی شود هنر نیز نفسانی می‌گردد. اما ذات هنر همان است که گفته شد. بخش‌های دیگر مقاله‌ات هم به راستی حرف‌های تازه بسیاری برایم داشت و چیزهای بسیاری آموختم.
آخرین عرض آنکه شاید جا داشت به جریان مکتب تفکیکی‌ها و نظرات محمدرضا حکیمی (با کتاب ادبیات و تعهد در اسلام) هم اشاره می‌کردی
مشتاق دیدار
یا علی
پاسخ روح الله رجبی : سلام
اینکه گفتم هنر بیان حال نیست، بحثی است در تاریخ فلسفه هنر که ربطی به بیان حال به معنایی که شما گفته اید ندارد. من هم نظر شما رو قبول دارم ولی از نظر برخی از فیلسوفان غربی مانند کالینگوود هنر بیان حال است و نه تقلید از طبیعت یا عالم بالا. منظور من این نوع بیان حالات بود که در واقع به معنای بین حالات نفسانی است.
در ضمن درست می گید باید کمی هم راجع به اون کتاب حرف میزدم.
ف ف
یکشنبه 23 آبان 1389 08:59 ب.ظ
سلام
کشف شدید
پاسخ روح الله رجبی : سلام
لطف دارید خانم فداکار. واقعا توی این وبلاگ قصد نداشتم به کسی خبر بدم که اومدم دوباره تو فضای مجازی.
امروز سخنرانی دارم تو پژوهشگاه فرهنگ هنر و ارتباطات راجع به فلسفه سینما و انیمیشن البته با یه موضوع فرعی. شاید نتونم به وبلاگتون سر بزنم.
یاحق
احمد رجبی
جمعه 21 آبان 1389 07:36 ب.ظ
سلام
دغدغه ات و مقصودت را از این بحث بخوبی میفهمم. (حداقل فکر میکنم میفهمم!) اما بهتر است بجای طول و تفصیل دادن به تمایزهای مفهومی برای روشن شدن ماهیت "هنر انقلاب"، حداقل یک نمونمه اثر هنری را ذکر کنی که بر اساس ویژگیهای هنری خاصش، شایسته این نام باشد. یعنی مقصودت را در قالب معرفی و تحلیل آثار هنری، در هر حوزه ای که بود، نشان دهی.
سمیه باقری
سه شنبه 18 آبان 1389 04:50 ب.ظ
من وچند نفراز دوستان سه ساله که وارد عرصه مطالعات شیعه شناسی شدیم من وارد رشته تاریخ تشیع شدم وبا همکاری چند نفر از طلاب واساتیدایرانی وغیر ایرانی جامعه المصطفی در صدد تشکیل کانون مطالعا ت شیعی در ایران ویکی از کشورهای اروپایی هستیم که سایت و وبلاگ موسسه در دست طراحی است.ضمنامنظو راین نبود که هرانقلابیی درهر تفکری عدالت خواه ومقدس است . ضمناتقاضا میکنم درباره رابطه هنر انقلاب وسیاست درایران نیز نظر بدهید.متشکرم.
پاسخ روح الله رجبی : سلام
چه کار خوبی کردید. انشاءالله موفق باشید. ای کاش می شد بیشتر با شما ارتباط مجازی پیدا می کردم. هر وقت سایت و وبلاگ آماده شد مارو هم بی نصیب نگذارید.
درباره هنر انقلاب و سیاست هم انشاء الله چیزی می نویسم و درد دل هام رو عرض می کنم.
سمیه باقری
سه شنبه 18 آبان 1389 10:35 ق.ظ
باسلام آیاهنر دردوران جنگ ایران یادر كشورهایی كه به قصد عدالت خواهی انقلاب وكودتا میكنند نیز از مصادیق هنر انقلاب است؟
پاسخ روح الله رجبی : سلام خانم باقری
اگر هنرهایی که بعد از انقلاب ها یا کودتاهای عدالت خواهانه در جهان ایجاد شده باشد و متناسب با گفتمان و فضای حاکم بر آنها باشد، این هنرها هنر "انقلابی" هستند.
اما اگر همین هنرهای عدالت خواه یا هنر دفاع مقدس ما متناسب با گفتمان و فضای حاکم بر انقلاب اسلامی ایران باشد، آن هنرها هنر "انقلاب" هستند. هر انقلابی در جهان، یا هر نوع فریاد عدالت خواهانه در جهان لزوما انقلاب یا فریادی اسلامی شیعی نیست.
انقلاب اسلامی، احیای مجدد سنت های شیعی اسلامی در ایران بود که هنر آن نیز احیای سنت های هنری شیعی اسلامی باید باشد.
البته به دلیل عدالت خواهی تفکر شیعی و نیز برخی از جنبش ها و انقلابهای کشورهای دیگه است که ما شاهد شباهت های زیادی بین این نوع از هنرها هستیم.
در ضمن ممنون از توجه و پیگیریتون. راستی شما چرا وبلاگ نمی زنید؟
سمیه باقری
سه شنبه 18 آبان 1389 10:28 ق.ظ
با سلام آیا هنردردوران جنگ ایران یادر كشورهایی كه به قصد عدالت خواهی انقلاب وكودتا میكنند نیز از مصادیق هنر انقلاب است؟
سید احمد
چهارشنبه 12 آبان 1389 11:30 ق.ظ
دیروز مطلب رسانه رو خوندم، پاگیر شدم. سعی میکنم گاهگاهی سر بزنم و بهره ببرم.
ضمنا تفکیک اسمی دو مفهوم «هنر انقلابی» و «هنر انقلاب» در پاراگرافهای بعدی خلط شده و برای تبیین ماهیت هنر انقلاب از همان واژه «هنر انقلابی» استفاده کردی.
پاسخ روح الله رجبی : سلام
خیلی ممنون. چیز خاصی نیست. انشاء الله که از نظراتتون بیشتر بهره بگیرم.
درباره هنر انقلاب نیز درست می گید کمی متن مشکل داره سعی می کنم درستش می کنم ولی فکر کنم که معنای مورد نظرم، خطای لفظ مشوشم رو می پوشونه.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

نویسندگان

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :